← กลับหน้าหลัก
👮

พ.ร.บ.ตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2565

1. ความเป็นมาและหลักการสำคัญ

พ.ร.บ.ตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2565 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 16 ตุลาคม 2565 มีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศ

🎯 จุดออกสอบบ่อย: พ.ร.บ. ฉบับนี้ยกเลิก พ.ร.บ.ตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2547 และแก้ไขเพิ่มเติมทั้งหมด (รวม 4 ฉบับ)
  • มุ่งเน้นให้สำนักงานตำรวจแห่งชาติเป็นองค์กรบังคับใช้กฎหมายที่มีประสิทธิภาพ
  • ให้ความสำคัญกับการบริการประชาชน
  • วางระบบการแต่งตั้งโยกย้ายที่โปร่งใสและเป็นธรรม
  • กำหนดหลักเกณฑ์วินัยและจรรยาบรรณที่ชัดเจน

2. โครงสร้างสำนักงานตำรวจแห่งชาติ

สำนักงานตำรวจแห่งชาติมีฐานะเป็นส่วนราชการ มีผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติเป็นหัวหน้าส่วนราชการ ขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี

ตำแหน่งจำนวนหน้าที่/อำนาจ
ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (ผบ.ตร.)1บังคับบัญชาข้าราชการตำรวจทั่วราชอาณาจักร
รองผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (รอง ผบ.ตร.)หลายคนช่วยราชการ ผบ.ตร.
จเรตำรวจแห่งชาติ (จตช.)1ตรวจราชการและพิจารณาเรื่องร้องเรียน
ผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ (ผช.ผบ.ตร.)หลายคนช่วยราชการตามที่มอบหมาย
⚠️ ข้อควรระวัง: ข้อสอบมักถามลำดับการบังคับบัญชา และอำนาจหน้าที่ของแต่ละตำแหน่ง

3. คณะกรรมการตำรวจแห่งชาติ (ก.ตร.)

ก.ตร. เป็นองค์กรสูงสุดในการกำหนดนโยบายและกำกับดูแลการบริหารงานตำรวจ

  • ประธาน: นายกรัฐมนตรี (หรือ รอง นรม. ที่มอบหมาย)
  • รองประธาน: รัฐมนตรีเจ้าสังกัด (รมว.มท. หรือ รมต. ที่นายกฯ มอบหมาย)
  • กรรมการโดยตำแหน่ง: ปลัด กห., ปลัด กค., ปลัด ยธ., เลขาธิการ กพ., เลขาธิการ สมช., และ ผบ.ตร.
  • กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ: มาจากตำรวจ 5 คน และไม่ใช่ตำรวจ 2 คน
อำนาจหน้าที่ ก.ตร.รายละเอียด
กำหนดนโยบายวางแนวทางการบริหารงานตำรวจ
ให้ความเห็นชอบแต่งตั้ง/โยกย้ายตำแหน่ง รอง ผบ.ตร. ขึ้นไป
กำหนดกฎออกกฎ ก.ตร. เกี่ยวกับการบริหารงานบุคคล
พิจารณาอุทธรณ์เรื่องร้องทุกข์ของข้าราชการตำรวจ

4. คณะกรรมการพิจารณาเลื่อนตำแหน่ง

การแต่งตั้งข้าราชการตำรวจในแต่ละระดับ ต้องผ่านคณะกรรมการพิจารณาที่กำหนดไว้

ระดับตำแหน่งคณะกรรมการพิจารณา
รอง ผบ.ตร. ขึ้นไปก.ตร.
ผบช. - ผบก.คณะกรรมการที่มี ผบ.ตร. เป็นประธาน
รอง ผบก. ลงมาคณะกรรมการที่ผู้บังคับบัญชาแต่งตั้ง
นายสิบตำรวจคณะกรรมการระดับกองบังคับการ
🎯 จุดออกสอบบ่อย: หลักเกณฑ์สำคัญในการพิจารณา: ความรู้ความสามารถ, ความประพฤติ, ผลงาน, อาวุโส

5. ข้าราชการตำรวจและชั้นยศ

ข้าราชการตำรวจตาม พ.ร.บ. นี้ หมายถึง บุคคลซึ่งได้รับบรรจุและแต่งตั้งให้รับราชการในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ โดยได้รับเงินเดือนจากงบประมาณหมวดเงินเดือน

กลุ่มชั้นยศ
นายพลตำรวจพล.ต.อ., พล.ต.ท., พล.ต.ต.
นายพันตำรวจพ.ต.อ., พ.ต.ท., พ.ต.ต.
นายร้อยตำรวจร.ต.อ., ร.ต.ท., ร.ต.ต.
นายสิบตำรวจด.ต., จ.ส.ต., ส.ต.อ., ส.ต.ท., ส.ต.ต.
พลตำรวจพลฯ
⚠️ ข้อควรระวัง: ข้อสอบมักถามลำดับชั้นยศและเทียบเท่ากับข้าราชการพลเรือน

6. การบรรจุและแต่งตั้ง

การบรรจุบุคคลเข้ารับราชการเป็นข้าราชการตำรวจ ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดใน กฎ ก.ตร.

  • ต้องมีสัญชาติไทยโดยกำเนิด
  • อายุไม่ต่ำกว่า 18 ปีบริบูรณ์
  • เลื่อมใสในการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
  • ไม่เป็นผู้บกพร่องในศีลธรรมอันดี
  • ไม่เป็นผู้มีหนี้สินล้นพ้นตัว
  • ไม่เป็นโรคที่กำหนดใน กฎ ก.ตร.
🎯 จุดออกสอบบ่อย: ลักษณะต้องห้าม: ติดยาเสพติด, เคยต้องโทษจำคุก (เว้นประมาทหรือลหุโทษ), ถูกไล่ออกจากราชการ

7. วินัยและการรักษาวินัย

ข้าราชการตำรวจต้องรักษาวินัยโดยเคร่งครัดอยู่เสมอ วินัยแบ่งเป็น 2 ประเภท

ประเภทวินัยตัวอย่าง
วินัยไม่ร้ายแรงละทิ้งหน้าที่, มาทำงานสาย, ไม่ปฏิบัติตามคำสั่ง
วินัยอย่างร้ายแรงทุจริต, ประพฤติชั่ว, ละทิ้งหน้าที่เกิน 15 วัน
  • ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต
  • ต้องรักษาความลับราชการ
  • ต้องสนับสนุนการปกครองระบอบประชาธิปไตย
  • ห้ามดื่มสุราจนเสียกิริยา
  • ห้ามเล่นการพนัน
  • ห้ามกระทำการอันเป็นเหตุให้เสียเกียรติศักดิ์ของตำแหน่งหน้าที่

8. โทษทางวินัย

เมื่อข้าราชการตำรวจกระทำผิดวินัย จะถูกลงโทษตามลำดับความร้ายแรง

ระดับโทษหมายเหตุ
เบาภาคทัณฑ์ว่ากล่าวตักเตือน
ทัณฑกรรมให้ทำงานนอกเวลาหรืองานพิเศษ
กักยามกักตัวไว้ในบริเวณสถานที่
กักขังกักตัวไว้ในห้องขัง
หนักตัดเงินเดือนตัดเงินเดือนไม่เกิน 5%
ลดเงินเดือนลดเงินเดือนลงขั้นหนึ่งหรือหลายขั้น
ร้ายแรงปลดออกออกจากราชการ มีบำเหน็จบำนาญ
ไล่ออกออกจากราชการ ไม่มีบำเหน็จบำนาญ
⚠️ ข้อควรระวัง: โทษ 'ไล่ออก' หนักที่สุด ทำให้เสียสิทธิ์รับบำเหน็จบำนาญทั้งหมด

9. การอุทธรณ์และการร้องทุกข์

ข้าราชการตำรวจที่ถูกลงโทษหรือถูกสั่งให้ออกจากราชการมีสิทธิอุทธรณ์ได้

ประเภทกรณียื่นต่อ
อุทธรณ์ไม่พอใจคำสั่งลงโทษก.ตร.
ร้องทุกข์ถูกปฏิบัติไม่เป็นธรรมผู้บังคับบัญชา หรือ ก.ตร.
  • ต้องยื่นอุทธรณ์ภายใน 30 วัน นับแต่วันทราบคำสั่ง
  • ก.ตร. พิจารณาอุทธรณ์ให้แล้วเสร็จภายใน 120 วัน
  • สามารถฟ้องศาลปกครองได้หากไม่พอใจคำวินิจฉัย

10. จรรยาบรรณตำรวจ

ข้าราชการตำรวจต้องประพฤติปฏิบัติตามประมวลจริยธรรมและจรรยาบรรณของตำรวจ

  • 1. ซื่อสัตย์ สุจริต ยุติธรรม
  • 2. ปฏิบัติหน้าที่ด้วยความเที่ยงธรรม ไม่เลือกปฏิบัติ
  • 3. กล้าหาญ อดทน เสียสละ
  • 4. ปฏิบัติตามกฎหมาย ระเบียบ และคำสั่ง
  • 5. รักษาเกียรติและศักดิ์ศรีของความเป็นตำรวจ
  • 6. มีความเป็นมืออาชีพ พัฒนาตนเองอยู่เสมอ
  • 7. บริการประชาชนด้วยความสุภาพ เต็มใจ
  • 8. ไม่แสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ
🎯 จุดออกสอบบ่อย: หากฝ่าฝืนจรรยาบรรณ อาจถูกพิจารณาเป็นความผิดทางวินัยด้วย

11. การออกจากราชการ

ข้าราชการตำรวจออกจากราชการได้หลายกรณี

กรณีรายละเอียด
ตายสิ้นสุดสถานะโดยอัตโนมัติ
พ้นจากราชการตามกฎหมายว่าด้วยบำเหน็จบำนาญเกษียณอายุ (60 ปี)
ลาออกยื่นหนังสือลาออกล่วงหน้า 30 วัน
ถูกสั่งให้ออกไม่ผ่านทดลอง, หย่อนสมรรถภาพ
ถูกปลดออกผิดวินัยอย่างร้ายแรง
ถูกไล่ออกผิดวินัยอย่างร้ายแรงมาก

12. บทเฉพาะกาล

พ.ร.บ. กำหนดบทเฉพาะกาลเพื่อเชื่อมต่อจากกฎหมายเดิม

  • ให้ ก.ตร. ชุดเดิมปฏิบัติหน้าที่ต่อไปจนกว่าจะมี ก.ตร. ชุดใหม่
  • กฎ ก.ต.ช. และ กฎ ก.ตร. ที่ใช้อยู่ ให้ใช้บังคับต่อไป
  • ผู้ดำรงตำแหน่งอยู่ก่อน ให้ดำรงตำแหน่งต่อไป
  • การดำเนินการทางวินัยที่ค้างอยู่ ให้ดำเนินการตามกฎหมายใหม่
🎯 จุดออกสอบบ่อย: ข้อสอบอาจถามว่ากฎหมายใดยังคงใช้บังคับอยู่ในช่วงเปลี่ยนผ่าน